Waarschuwingsborden herkennen

Een driehoek met rode rand waarschuwt voor een gevaar dat je nog niet ziet. De borden uit serie J gegroepeerd per soort gevaar, met de reactie die erbij hoort.

Een waarschuwingsbord is een witte driehoek met een rode rand en de punt omhoog. Het verbiedt of gebiedt niets, maar kondigt een gevaar aan dat je nog niet kunt zien of inschatten: een scherpe bocht, een versmalling, overstekende kinderen. Wat je moet doen, staat niet op het bord. Dat volgt uit de basisregel dat je altijd moet kunnen stoppen binnen de afstand die je kunt overzien en die vrij is. In het RVV 1990 vormen de waarschuwingsborden de serie J, met 39 borden.

Acht waarschuwingsborden: J8 gevaarlijk kruispunt, J9 rotonde, J17 rijbaanversmalling, J18 versmalling rechts, J19 versmalling links, J29 tegenliggers, J32 verkeerslichten en J37 gevaar

Wat doe je bij een waarschuwingsbord?

  1. Lees het symbool en bedenk wat er kan gebeuren. Bij het bord voor kinderen is dat een kind dat plotseling oversteekt, niet het kind dat netjes op de stoep staat.
  2. Lees het onderbord. Daar staat vaak een afstand tot het gevaar, de lengte van het traject of, bij het bord met het uitroepteken, om welk gevaar het gaat.
  3. Pas je snelheid aan voordat je er bent: gas los, zo nodig remmen en terugschakelen.
  4. Vergroot je afstand tot de voorganger en houd rekening met weggebruikers die het bord niet hebben gezien.

Een waarschuwingsbord verandert de maximumsnelheid niet. Hangt er een blauw vierkant bord met een getal bij, dan is dat een adviessnelheid.

Alle waarschuwingsborden per soort gevaar

Verloop en toestand van de weg

Bord Betekenis Waar je op let
J1 Slecht wegdek Kuilen en oneffenheden; langere remweg, minder grip
J2 en J3 Bocht naar rechts, bocht naar links Snelheid minderen vóór de bocht, niet erin
J4 en J5 S-bocht(en), eerst naar rechts of eerst naar links De tweede bocht zie je vaak pas laat
J6 Steile helling Op tijd terugschakelen; vrachtverkeer rijdt langzaam
J7 Gevaarlijke daling Op de motor remmen in een lage versnelling
J20 Slipgevaar Niet bruusk sturen, remmen of gas geven
J25 Losliggende stenen Afstand houden vanwege opspattend grind
J38 Verkeersdrempel Vóór de drempel afremmen

Kruispunten, overwegen en bruggen

Bord Betekenis Waar je op let
J8 Gevaarlijk kruispunt Het bord regelt geen voorrang; kijk naar borden en haaientanden bij het kruispunt zelf
J9 Rotonde Snelheid omlaag en letten op fietsers rond de rotonde
J10 Overweg met slagbomen Stoppen bij rode lichten, ook als de bomen nog open zijn
J11 Overweg zonder slagbomen Zelf kijken en luisteren
J12 en J13 Overweg met enkel spoor, met twee of meer sporen Dit zijn de kruisen bij de overweg zelf, geen driehoeken
J14 Tram(kruising) Een tram remt slecht en kan niet uitwijken
J15 Beweegbare brug Rekening houden met een open brug en wachtend verkeer

Het bord J8 wordt vaak verward met de voorrangsborden B3, B4 en B5, die ook driehoekig zijn. Het verschil zit in het symbool: een kruis van twee gelijke strepen is een waarschuwing, een dikke pijl met een dunne dwarsstreep betekent dat jij voorrang hebt. Zie de voorrangsborden.

Versmalling en werk aan de weg

Bord Betekenis Waar je op let
J16 Werk in uitvoering Wegwerkers, gele markering en tijdelijke borden; geel gaat voor wit
J17 Rijbaanversmalling Aan beide kanten wordt de weg smaller
J18 en J19 Rijbaanversmalling rechts, links De kant van het knikje is de kant waar ruimte verdwijnt
J29 Tegenliggers Na een stuk eenrichtingsverkeer komt er weer verkeer van voren

Bij een versmalling zonder verdere borden geldt geen vaste voorrangsregel: wie aan zijn kant het obstakel heeft, wacht in de praktijk. Staan de borden F5 of F6 erbij, dan is de volgorde wel geregeld.

Andere weggebruikers en dieren

Bord Betekenis Waar je op let
J21 Kinderen Scholen en speelplekken; zo langzaam dat je direct kunt stoppen
J22 Voetgangersoversteekplaats Er komt een zebrapad waar je voetgangers voor laat gaan
J23 Voetgangers Voetgangers op of langs de rijbaan, vaak zonder trottoir
J24 Fietsers en bromfietsers Overstekende of invoegende fietsers en bromfietsers
J27 Groot wild Vooral in de schemering; waar één dier oversteekt, volgen er vaak meer
J28 Vee Dieren en modder op de weg

Weer, zicht en verkeer

Bord Betekenis Waar je op let
J31 Zijwind Stuur met twee handen vast, extra ruimte bij vrachtauto’s en motoren
J35 Slecht zicht door sneeuw, regen of mist Snelheid aanpassen aan wat je kunt overzien
J36 IJzel of sneeuw Gladheid, ook als de rest van de weg droog lijkt
J32 Verkeerslichten Er komen lichten die je nog niet ziet, bijvoorbeeld na een bocht
J33 File Stilstaand verkeer achter een bocht of heuveltop
J34 Ongeval Hulpverleners en brokstukken op de weg

Overige gevaren

Bord Betekenis
J26 Kade of rivieroever
J30 Laagvliegende vliegtuigen
J37 Gevaar; het onderbord zegt welk gevaar
J39 Elektrische paal in de rijbaan (poller) die in- en uitschuift

Zo komen waarschuwingsborden in het examen terug

  • Als bordvraag: “Wat betekent dit bord?” Daarvoor moet je het symbool kennen.
  • Als gedragsvraag: je ziet een situatie met een waarschuwingsbord en moet kiezen wat je doet. Het goede antwoord is vrijwel altijd het antwoord waarin je je snelheid op tijd aanpast en rekent op het aangekondigde gevaar.
  • Als voorrangsvraag met een afleider: een waarschuwingsbord vlak voor een kruispunt verandert de voorrang niet.

Hoe je zulke situaties leest, staat in de gids over gevaarherkenning en in de tien gevaarlijke verkeerssituaties.

Waarschuwingsborden en de andere borden

Driehoek is waarschuwing, rond is regel, rechthoek is informatie. Het hele systeem met alle series staat in het overzicht van verkeersborden; de ronde borden vind je bij de verbodsborden en gebodsborden. De officiële afbeeldingen van J1 tot en met J39 staan in bijlage 1 van het RVV 1990.

Oefen bordvragen in een gratis oefenexamen

Volgende stap

Klaar voor je eerste oefenexamen?

Maak gratis een volledige reeks en zie meteen welke onderwerpen je moet herhalen.

Start de oefentoets

Vroege toegang

Krijg de Eteo-app als een van de eersten

De app draait in Noorwegen en Denemarken, nog niet in Nederland. Laat je e-mailadres achter en we mailen je één keer, zodra hij hier opengaat.