Gevaarherkenning, vermoeidheid en aandacht

Het aparte onderdeel gevaarherkenning met 25 foto’s en de antwoorden remmen, gas loslaten of niets is op 7 april 2025 vervallen. Gevaar herkennen is nog steeds examenstof, maar het CBR toetst het nu binnen het doorlopende examen van 50 vragen, onder meer met korte animaties. Hoe dat examen in elkaar zit, lees je in de opbouw van het theorie-examen.

Gevaarherkenning in het huidige examen

Volgens het CBR toetsen de animaties vooral waarnemen en voorspellen: zie je de fietser die achter de bestelbus vandaan komt, en begrijp je wat hij gaat doen? Je krijgt dus geen losse reactietest meer, maar een gewone vraag over een situatie die nog in beweging is.

Remmen, gas loslaten of niets als denkstap

De drie oude antwoorden blijven een goede manier om een situatie te beoordelen, ook nu ze geen vaste antwoordknoppen meer zijn. Oudere oefensites en boeken gebruiken ze nog volop.

Drie controles helpen bij elke vraag met een verkeerssituatie:

1. Je eigen snelheid. Bij 30 km/u in een woonwijk is gas loslaten vaak genoeg; met 80 km/u buiten de bebouwde kom vraagt hetzelfde gevaar om remmen.
2. Ver vooruit en opzij. Het gevaar staat zelden midden in beeld. Vaak is het een fietser in de spiegel of een voetganger achter een geparkeerde bus.
3. Wat gebeurt er over twee seconden? Bij een animatie gaat het om het vervolg: de deur die opengaat, de auto die toch optrekt.

Een veelgemaakte fout is “voor de zekerheid” remmen. In het verkeer kan onnodig hard remmen een kop-staartbotsing veroorzaken, en in een examenvraag is het niet het beste antwoord als er geen direct gevaar is.

Vermoeidheid en aandacht

Gevaar herkennen kan alleen als je aandacht bij het verkeer is.

Vermoeidheid verlengt je reactietijd en kan leiden tot microslaap, een paar seconden slapen zonder dat je het merkt. Signalen zijn gapen, zware ogen, slingeren en niet meer weten wat je de laatste kilometers hebt gezien. Een raam open of harde muziek helpt maar kort. Stop en slaap een kwartier of rust echt uit.

Telefoon: een mobiel apparaat vasthouden tijdens het rijden is verboden. Ook handsfree bellen leidt af. Twee seconden naar een scherm kijken bij 50 km/u betekent bijna dertig meter blind rijden.

Alcohol en drugs: voor ervaren bestuurders geldt een limiet van 0,5 promille, voor beginnende bestuurders in de eerste vijf jaar na het behalen van het rijbewijs 0,2 promille. Alcohol tast je inschatting al aan voordat je dronken bent. Alleen tijd laat het afnemen; koffie of eten helpt niet. Ook sommige medicijnen beïnvloeden je rijvaardigheid; let op een waarschuwing op de verpakking.

Zo oefen je

Pauzeer bij een oefenvraag met een afbeelding voordat je de antwoorden leest en zeg hardop wat je ziet, wat er kan gebeuren en wat je doet. Controleer daarna pas welk antwoord daarbij past. Bekijk ook de gevaarlijke verkeerssituaties en maak een oefenexamen.

Het CBR maakte de wijziging bekend in het bericht Vernieuwd theorie-examen B-rijbewijs vanaf 7 april.