Voorrangsregels, kruispunten, verkeerslichten en overwegen

Bij voorrangsvragen gaat het op het theorie-examen vaak mis omdat iemand naar het verkeerde detail kijkt. Werk daarom altijd in dezelfde volgorde: eerst aanwijzingen van een verkeersregelaar, dan verkeerslichten, dan verkeersborden en haaientanden, en pas daarna de algemene verkeersregels.

Voorrang: de basisregels

Op een gelijkwaardig kruispunt geldt: bestuurders van rechts gaan voor. Een fietser of bromfietser is ook een bestuurder, dus ook die heeft van rechts voorrang op jou.

Belangrijke uitzonderingen:

Bij afslaan moet je voorrang verlenen aan tegemoetkomend verkeer dat rechtdoor gaat, en aan fietsers en voetgangers die rechtdoor gaan op de weg die je verlaat.

Wat elk bord precies regelt, van voorrangsweg tot stopbord, staat met afbeeldingen in de gids over voorrangsborden.

Voorrang krijgen betekent niet dat je die moet nemen. Ziet een ander je niet, dan stop je.

Kruispunten en rotondes

Hoe je een kruispunt nadert, bepaalt of je op tijd kunt reageren. Kijk ver vooruit naar borden en markering, kies op tijd je rijstrook en verminder snelheid als het kruispunt slecht te overzien is.

Op de meeste rotondes heeft het verkeer óp de rotonde voorrang; dat zie je aan de haaientanden bij de ingang. Fietsers op een fietspad rond de rotonde hebben binnen de bebouwde kom meestal voorrang, buiten de bebouwde kom vaak niet. Kijk naar de haaientanden op het fietspad om te weten wat er geldt.

Bij een busbaan of tram in de weg: kijk extra goed, ook als je groen hebt. Op een kruispunt met een tram op een gelijkwaardige kruising gaat de tram voor, ook als hij van links komt.

Typische fout op het examen: denken dat de bestuurder die rechtdoor gaat altijd voorgaat. Op een gelijkwaardig kruispunt maakt de rijrichting niet uit; alleen wie van rechts komt.

Verkeerslichten

Verkeerslichten gaan boven borden en markering, maar een verkeersregelaar gaat boven verkeerslichten.

• Groen: doorrijden mag, maar let op afslaande fietsers en overstekende voetgangers die ook groen kunnen hebben.
• Geel: stoppen, tenzij je zo dichtbij bent dat stoppen niet meer veilig kan.
• Rood: stoppen voor de stopstreep.
• Knipperend geel: het verkeerslicht regelt niets; borden en de gewone voorrangsregels gelden, en je moet extra voorzichtig zijn.

Een groene pijl betekent dat je in die richting mag rijden en dat het kruisende verkeer normaal rood heeft. Zonder pijl kan tegemoetkomend verkeer ook groen hebben.

Spoorwegovergangen

Een trein kan niet uitwijken en heeft honderden meters nodig om te stoppen. Je stopt bij een overweg als

1. de rode lichten knipperen of de bel klinkt,
2. de slagbomen dalen of gesloten zijn,
3. je niet zeker weet dat je de overweg helemaal over kunt zonder te stoppen, bijvoorbeeld in een file.

Gaan de bomen open en blijft het rode licht knipperen, dan kan er een tweede trein komen. Wacht. Bij een onbewaakte overweg (alleen een andreaskruis) kijk en luister je zelf. Komt je auto op het spoor tot stilstand: iedereen eruit, weg van het spoor, en bel het nummer op het informatiekastje bij de overweg of 112.

Lees verder over snelheid en remweg of oefen deze regels in een oefenexamen.